اولین عکس برداری از مجموعه سیارات در حال گردش به دور ستاره‌ای شبیه به خورشید

اولین عکس برداری از مجموعه سیارات در حال گردش به دور ستاره‌ای شبیه به خورشید

تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا (VLT)، تصویری از یک ستاره جوان و خورشید مانند و دو همراهش را ثبت کرده است. تصاویر مستقیم سیارات فراخورشیدی چیز جدیدی نیست، اما این اولین باری است که محققان به طور مستقیم چندین سیاره را مشاهده می‌کنند که در حال چرخش به دور یک ستاره مانند خود خورشید ما هستند.

الكساندر بون (دانشگاه لیدن، هلند)، که هدایت تیمی را که نتایج این مشاهدات را در مجله نامه نجوم منتشر کرده است، بر عهده دارد، می‌گوید: این ستاره تنها 17 میلیون سال سن دارد، “نسخه‌ای بسیار جوان از خورشید ما”
شما می توانید این نتایج را از Astrophysical Journal Letters مشاهده کنید.

اما این سیستم، که به آن لقب “TYC 8998-760-1” را داده‌اند، اصلا شبیه به منظومه شمسی ما نیست. یکی از همراهان ستاره، با جرمی معادل 14 برابر جرم مشتری، خطی را احاطه می‌کند که سیارات را مشخص می‌کند. دیگری دارای جرمی معادل شش مشتری است و هر دو در مداری با فاصله زیاد از ستاره، یعنی حدود 160 و 320 برابر فاصله متوسط بین زمین و خورشید، گردش می‌کنند. این فاصله آنها را در بیش از چهار برابر فاصله پلوتو از خورشید، قرار می‌دهد.

ابزار اسپکترو قطبی با کنتراست بالا که جهت تحقیق بر روی سیارات فراخورشیدی (SPHERE) بر روی تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) تعبیه شده، ستاره میزبان را با استفاده از یک کرونوگراف (ابزاری که بر روی تلسکوپ نصب می‌شود و با ایجاد یک گرفتگی مصنوعی برای ستاره میزبان توسط آن، می‌توان اجرام نزدیک به ستاره را رصد کرد) مسدود می‌کند، سپس از تکنیکی به نام پلاریمتری (Polarimetry) استفاده می‌کند تا بیشتر نور ستاره را از نور ناشی از سیارات جدا کند. تصاویر ابزار اسپکترو قطبی، تابش مادون قرمز را نشان می‌دهد، بنابراین نور حاصل از این سیارات نور خورشید را منعکس نمی‌کند بلکه درخششی گرم از شکل گیری آن‌ها است.

شاید خیلی تعجب آور نباشد، چرا که این سیستم به همان اندازه‌ای که نشان می‌دهد، عجیب و غریب است. اگر این سیستم آنقدر جوان و سیارات آن به این اندازه دور نبودند، ابزار اسپکترو قطبی نمی‌توانست این سیستم را به طور مستقیم تصویربرداری کند. با این وجود، مسافت زیاد مداری سیارات این سؤال را ایجاد می‌کند؛ آیا آنها در مکان فعلی تشکیل شده‌اند؟ یا اینکه به مکان فعلی خود مهاجرت کرده‌اند؟

در شبیه سازی‌های رایانه‌ای، محققان نشان می‌دهند که بیشتر مدارهای دایره‌ای در این فواصل پایدار هستند، اما کشیدگی های زیاد به مدارها باعث می‌شود که ناپایدار و در نتیجه کوتاه مدت باشند. بنابراين بون و همكارانش اظهار داشتند كه احتمالاً سيارات در همین مکان فعلی شكل گرفته‌اند، مگر اينكه سناريو بسيار مشخصي (و بنابراين احتمال كمتر) وجود داشته باشد كه سيارات را به مدار دور خود منتقل كند.

مترجم: یوسف ریاضی فر

منبع: SkyandTelescope