مأموریت مدارگرد خورشیدی، نزدیک‌ترین تصاویر از خورشید را ارسال کرد!

مأموریت مدارگرد خورشیدی، نزدیک‌ترین تصاویر از خورشید را ارسال کرد!

فقط یک دور عکس برداری از یک فضاپیمای علمی خورشیدی جدید، کافی بود تا دانشمندان چیزهای جدیدی از خورشید یاد بگیرند!

مدارگرد خورشید، پروژه مشترک ناسا و آژانس فضایی اروپا (ESA)، در ماه فوریه (بهمن) پرتاب شد تا منظره‌ای کاملا جدید از خورشیدی را که ما هر روز در زندگی‌مان می‌بینیم، به انسان ارائه دهد. این به معنای واقعی یک منظره جدید است: این فضاپیما مجهز به چند تلسکوپ است و ماموریت خود را نزدیک‌تر از هر کاوشگری که قبلا چنین ابزارآلاتی را داشته و حمل کرده است، پایان خواهد داد.

دانشمندان حتی با اولین تصویر از این ماموریت، پدیده‌ای جدید و خیره کننده که آنها را “campfires” (آتش کوچکی که در کمپ‌ها روشن می‌کنند و نسبت به خورشید اندازه خیلی کوچکی دارد و بسیار روشن است) نامیده‌اند، شناسایی کرده‌اند.

دنیل مولر، دانشمند پروژه مدارگرد خورشید ESA، طی کنفرانس خبری که پنجشنبه 16 جولای (26 تیرماه) برگزار شد گفت: “ما هیچوقت با یک دوربین به خورشید نزدیک نشدیم و این فقط آغاز سفر طولانی و حماسی مدارگرد خورشید است.”

پس از پرتاب، مدارگرد خورشید متحمل یک سکوت شد: ESA به طور خلاصه هنگامی که همه گیری ویروس کرونا، ظرفیت پشتیبانی آژانس را محدود کرد؛ روند راه اندازی این فضاپیما را متوقف کرد. اما این وقفه چندی طول نکشید که راه اندازی تدارکات برای اولین چرخ فضاپیما، از سرگرفته شد. با این حال مابین ویروس کرونا و برخی از ایرادهای ابزاری که درست قبل از پرتاب به وجود آمدند، تیم انتظارات خود را برای اولین تصاویر پایین آورده بودند.

مدارگرد خورشید یک “campfire” خورشیدی که با علامت فلش مشخص شده است را به ثبت رسانده است. در پایین تصویر اندازه زمین برای مقیاس آورده شده است.

دیوید برمنز، فیزیکدان فضایی در رصدخانه رویال بلژیک، و بازرس اصلی یکی از ابزارهای موجود بر روی مدارگرد خورشیدی، در این کنفرانس خبری گفت: “صادقانه بگویم، من جرات نمی‌کردم انتظار چنین چیزی را داشته باشم.”

و این اولین نزدیکی این کاوشگر، یا حضیض آن است که تصاویر تازه منتشر شده در 15 جولای (25 تیر) را تولید کرد.

این مانور، فضاپیما را در فاصله حدود 77 میلیون کیلومتری خورشید رساند. این تقریبا نیمی از فاصله‌ای است که مدار زمین قرار دارد. با پایان ماموریت، مدارگرد خورشید دوباره این مسافت را نصف خواهد کرد. اما حتی با این اولین تصاویر، معلوم شد که این ماموریت پر از مناظر خیره کننده خواهد بود.

برمنز گفت: “با کوچکترین جزئیات هم شگفت آور است که چقدر اتفاقات در آنجا جریان دارد. ما نمی‌توانستیم باور کنیم. وقتی که برای اولین بار این تصویر را دیدیم، شروع به پیدا کردن اسامی جدید و دیوانه واری مانند کمپفایر و فیبرهای تاریک و ارواح و هر آنچه که دیدیم، کردیم. پدیده‌های کوچک زیادی در کوچک‌ترین مقیاس در جریان هستند.”

دانشمندان این ماموریت بسیار هیجان زده هستند زیرا به لطف جزئیات خوب‌شان، یک ویژگی کاملا جدید در تصاویر مشخص کرده‌اند. این ساختارها طوفان آتش بسیار ریزی هستند (در واقع نسبت به خورشید!) که محققان به آن لقب “campfires” داده‌اند. به گفته برمنز، کوچکترین کمپفایر، در حدود مساحت یک کشور اروپایی است.

برمنز در بیانیه ESA گفت: ” کمپفایرها کمی نزدیک به شراره‌های خورشیدی هستند که می‌توانیم از زمین، میلیون یا میلیار برابر کوچکتر از آن را مشاهده کنیم. خورشید ممکن است در نگاه اول آرام به نظر برسد؛ اما وقتی به جزئیات نگاه می‌کنیم، میتوانیم آن شعله‌های مینیاتوری را در همه جا مشاهده کنیم.”

دانشمندان ماموریت مدارگرد خورشیدی هنوز مطمئن نیستند که آیا این کمپفایرها واقعا نسخه مینیاتوری شراره‌های خورشیدی هستند که دانشمندان ده ها سال پیش آن را مطالعه کردند یا اینکه آن‌ها از همتایان برجسته‌تر خود متفاوت عمل می‌کنند. مولر گفت: ” برای نتیجه گیری علمی خیلی زود است.”

اما محققان امیدوارند که مطالعه بیشتر این کمپفایرها به دانشمندان کمک کند که یکی از رازهای مهم خورشید را حل کنند: چرا جو بیرونی آن به نام تاج، بسیار گرم‌تر از سطح مرئی آن است؟!

درحالی که سطح مرئی خورشید در حدود 55000 درجه سانتیگراد است؛ تاج آن تحت هر سیستم اندازه گیری یک میلیون درجه در حال چرخش است. این یک معمای دیرینه برای دانشمندان بوده است؛ زیرا از نظر منطقی، دورتر از درون کوره گداخته خورشید، باید خنک‌تر باشد و این یکی از معماهایی است که ماموریت‌های جدید مانند مدارگرد خورشید و کاوشگر پارکر ناسا، برای به عهده گرفتن آن تلاش می‌کنند.

درعین حال، کاوشگر پارکر، نسبت به مدارگرد خورشید بسیار نزدیک‌تر خواهد شد؛ اما تجهیزات تلسکوپی را حمل نمی‌کند جز ابزارهایی که محیط مجاور آن را اندازه گیری می‌کند. مدارگرد خورشیدی هر دو ابزار را حمل می‌کند. دانشمندان ماموریت مدارگرد خورشیدی اطمینان دارند که این تصاویر نخستین آغاز کشفیاتی هستند که این ماموریت در اختیارمان قرار می‌دهد.

برمنز گفت: “شما باید به یاد داشته باشید که داده‌های فعلی که ما امروز نشان می‌دهیم، صرفا نتیجه‌های فرعی از آزمایشات فنی است که ما انجام دادیم. در این تصاویر ابزارها هنوز کاملا پیکربندی نشده‌اند.”

علاوه بر این، خورشید در حال حاضر در کمترین نقطه از چرخه فعالیت 11 ساله خود قرار دارد. بنابراین مدارگرد خورشید باید پدیده‌های بسیار جدی‌تری برای مطالعه با پیشرفت ماموریت داشته باشد.

فضاپیمای مدارگرد خورشید، سفر خود را به سمت خورشید ادامه می‌دهد. در طول این سفر، ابزارهای محلی فضاپیما به طور مداوم کار می‌کنند. درحالی که تصویر بردارهای تلسکوپی بسته به موقعیت‌ها روشن و خاموش می‌شوند. سپس، در نوامبر 2021 (آذر 1400)، علم به صورت جدی شروع می‌شود.

در ابتدا، به تدریج در طی چند سال به کمک نوسانات گذشته زهره برای ارسال به هدف خود یعنی خورشید نزدیک می‌شود. سپس، در سال 2025 ، این فضاپیما سطح تراز اصلی منظومه شمسی را ترك می‌كند و از دنبال مدار كج شده‌ای پیروی می‌کند كه به آن اجازه می‌دهد قطب‌های خورشید را تصویر برداری کند، كه تا به حال در چنین جزییاتی دیده نشده‌اند. دانشمندان می‌گویند در حالی که تصاویر آینده دیدگاه علمی‌تری دارند، اما در مورد تصاویر نخستین از این مأموریت، چیز خاصی وجود دارد. مولر گفت: “شبی که آن را پرتاب کردیم؛ به این اعتقاد داشتم که مدارگرد خورشید می‌رود و قسمت‌های دور از منظومه شمسی را کاوش می‌کند و خورشید را از منظری کاملا متفاوت می‌بیند و واقعاً گویا این فضاپیما از سفر خود کارت پستالی برای ما ارسال کرده بود.”

مترجم: آرمیتا همت‌پور

منبع: space.com